Recent onderzoek in Philadelphia laat cijfers zien dat een muurschildering meer is dan decoratie. Het Mural Arts Institute, het kennisinstituut achter het Amerikaanse Mural Arts Program, bracht in oktober wetenschappers, kunstenaars en stadsbestuurders bij elkaar rond één vraag: wat doet een mural eigenlijk met een buurt? Het onderzoek dat daar werd gepresenteerd, is opmerkelijk concreet.
Criminologe Maya Moritz van de University of Pennsylvania analyseerde de buurten rond ruim vijfhonderd Philadelphia-straten waar tussen 2007 en 2023 een mural verscheen. Haar bevindingen:
De murals met de grootste impact bleken die te zijn waarop mensen staan afgebeeld: samen etend, werkend, of als onderdeel van een gedeeld verhaal. Beelden die zeggen: hier wonen wij, hier zorgen we voor elkaar. Precies het uitgangspunt waarmee Luca zijn ontwerp in Kruiskamp opbouwde.
Naast Moritz lieten ook psychologen en neurowetenschappers zien dat murals het welzijn van voorbijgangers beïnvloeden. Mensen voelen zich meer verbonden, meer betrokken, en omschrijven hun eigen buurt na het zien van een mural als veiliger en interessanter. Eén voorbijganger in het onderzoek vatte het zo samen: “It’s like an antidepressant for my whole being.”
Capelle aan den IJssel: van 143.000 naar 20.000 euro
Dat het ook in Nederland werkt, weten we eigenlijk al sinds 2021. In dat jaar berichtte Omroep Rijnmond dat de kosten voor het verwijderen van illegale graffiti in Capelle aan den IJssel waren gedaald van 143.000 euro naar nog geen 20.000 euro per jaar, dankzij het inrichten van legale graffiti-vrijplaatsen. Geen criminaliteitscijfer, maar wel een beleidseffect. Het was destijds zelfs de aanleiding voor Rotterdam om dezelfde koers in te slaan.
Het bijzondere is dat dit bewijs er dus al jaren ligt. Wie de moeite neemt om terug te kijken, ziet dat de discussie over legale graffiti en street art niet alleen artistiek of cultureel is, maar ook gewoon financieel en maatschappelijk verdedigbaar. Geef makers ruimte, en je krijgt er rust, kwaliteit en eigenaarschap voor terug. Niet alleen op de muur, maar in de hele wijk.
Daarom zet Kings of Colors zich, naast onze muralprojecten, ook actief in voor goede vrijplaatsen. Plekken waar makers kunnen oefenen, doorgroeien en hun werk laten zien. Het is, in alle opzichten, een investering die zich uitbetaalt.
Murals als instrument voor stadsontwikkeling en veiligheid
Beide onderzoeken raken aan een groter gesprek dat in steeds meer steden wordt gevoerd: hoe geef je een wijk perspectief zonder direct naar sloop, nieuwbouw of extra handhaving te grijpen? Het werk van Moritz past in een bredere stroming binnen de stedenbouw die kijkt naar zogenaamde ‘place-based’ interventies. Slimmere straatverlichting, schonere stoepen, groene plekken in plaats van leegstaande percelen, en nu dus ook murals. Het zijn relatief goedkope ingrepen op de fysieke leefomgeving, met aantoonbaar effect op gedrag, veiligheidsgevoel en buurttrots.
Voor gemeenten en woningcorporaties is dat een relevante boodschap. Een grootschalige muurschildering kost een fractie van wat aan extra toezicht, camera’s of fysieke aanpassingen wordt uitgegeven, en levert iets terug wat geen camera kan: trots, betrokkenheid en het gevoel dat een buurt ertoe doet. Daar komt bij dat het effect, zoals het Philadelphia-onderzoek laat zien, jarenlang merkbaar blijft. Street art en murals zijn daarmee niet alleen een culturele bijdrage, maar ook een serieus stedenbouwkundig en veiligheidsinstrument.
Onderbouwing voor wat we al wisten
Voor ons is dit geen revolutie maar een bevestiging. Wat we sinds 2013 doen krijgt er met dit onderzoek een laag onderbouwing bij. Murals verlagen criminaliteit. Vrijplaatsen besparen geld en verminderen overlast. En in beide gevallen krijgen mensen iets terug waar ze trots op kunnen zijn.
Using walls to build bridges. We zeiden het al langer. Nu zeggen de cijfers het ook.
Bronnen:
Broad Street Review, Anndee Hochman, New research from Philly’s Mural Arts Institute proves public art has a huge civic impact (nov. 2025)
Penn Today, Can more art equal less crime? (mei 2024)
Omroep Rijnmond, Rotterdam wordt vrijplaats voor spuiters (dec. 2021)
